Vredesviering in Koolkerke – Herdenken in de maand van Sint-Cecilia

(Gepubliceerd in Kerk·in·zicht november)

In Koolkerke, deelgemeente van Brugge, verzorgt de Koninklijke Harmonie Vermaak na Arbeid Koolkerke al jaren een misviering in november. Eerst ging dat om een traditionele Ceciliamis, die werd opgeluisterd door het orkest, maar de jaarlijkse muzikale viering in november is de laatste tien jaar geëvolueerd in een oecumenische ‘Vredesviering’ die muziek koppelt aan een oproep om ons in te zetten voor vrede.

Geert Van Mulders (°1964) is al jarenlang een drijvende kracht achter het muzikale en culturele leven in Koolkerke. Hij is voorzitter van de harmonie, het Koolkerkse Feestcomité en de lokale cultuurwerkgroep Kerkpad. In het dagelijkse leven werkt hij als jurist bij Liantis, maar in zijn vrije tijd kan je hem vaak achter de pupiter vinden. Hij speelt euphonium en bastuba en geeft al sinds 1989 muziekles binnen de muziekvereniging. Ook thuis is muziek nooit ver weg: samen met zijn echtgenote Monique heeft hij drie zonen die ook musiceren in de harmonie.

Lees verder onder de foto

De Koninklijke Harmonie Vermaak na Arbeid ontstond in 1955 binnen de oud-strijdersbond van Koolkerke. Vandaag is de vereniging uitgegroeid tot een warme groep van meer dan honderd leden. Naast de blazers telt de harmonie ook een grote drumband en een ensemble voor beginnende muzikanten. We gingen in gesprek met de voorzitter over de plaats van de jaarlijkse misviering in de vereniging.

Ceciliafeest en Vredesviering

Wat is de plaats van het Ceciliafeest in de harmonie?

Geert Van Mulders • We zijn een geüniformeerde muziekvereniging voor amateurs. Omdat we muziek spelen als hobby, is samenkomen minstens even belangrijk als het musiceren zelf. Die sociale dimensie komt sterk naar voren in ons jaarlijkse Ceciliafeest in november, dat los staat van de vroegere Ceciliamis, maar er in oorsprong wel mee verbonden is. Op het feest vieren we Sint-Cecilia, de patrones van de muzikanten, met een lekkere maaltijd en karaoke of dansen. We zetten er ook verdienstelijke muzikanten in de bloemetjes. De misviering die vroeger bij het feest hoorde, kreeg de voorbije jaren echter een nieuwe invulling.

De traditionele Ceciliamis waarin de harmonie een eucharistieviering opluistert ter ere van de patrones van de muzikanten bestaat in deze vereniging dus niet meer. Toch is er nog een jaarlijkse misviering, wat houdt die dan precies in?

Geert • Vroeger hadden we inderdaad een klassieke Ceciliamis, dat was een gewone eucharistieviering die we muzikaal opluisterden met enkele muziekstukken. De inhoud van de viering was niet echt afgestemd op het thema muziek en de muziek was ook niet afgestemd op de inhoud van de viering. De belangstelling in de gemeenschap bleef  beperkt. Gaandeweg groeide het besef dat het anders kon. Als er een duidelijke boodschap en inhoud is en alle elementen die ondersteunen, zijn veel mensen zeker geïnteresseerd om de viering met de harmonie bij te wonen.

Onze zoektocht naar wat die boodschap kon zijn, leidde tot de huidige Vredesviering, die thematisch nauw aansluit bij de oorsprong van de harmonie. Elf november stond namelijk jarenlang centraal in de vereniging, omdat Wapenstilstand voor de overkoepelende Oudstrijdersbond een zeer belangrijke dag was. Die herdenking op elf november verdween na de teloorgang van de Oudstrijdersbond naar de achtergrond, maar sinds 2011 werd het toch weer de kiem voor een moderne viering over Vrede.

Hoe ziet deze vernieuwde viering er dan uit?

Geert • De Vredesviering is een oecumenische gebedsdienst in samenwerking met de Anglicaanse gemeenschap in Brugge. Dat is geen toeval: Koolkerke werd op het einde van de Tweede Wereldoorlog bevrijd door Canadese troepen en Canada heeft ook haar eigen Anglicaanse Kerk. We willen bewust over de muurtjes kijken en mensen samenbrengen, ook over kerkgrenzen heen. De viering is tweetalig, met Nederlands en Engels, en combineert muziek, poëzie en getuigenissen.

De harmonie speelt zo een centrale rol, met een repertoire dat aansluit bij het thema oorlog en vrede. We putten deels uit het Angelsaksische remembrance-repertoire, maar zoeken ook andere muziek die past binnen het geheel. Wat de viering bijzonder maakt, is de sterke verweving van woord, beeld en muziek. Het raakt mensen, het is niet ongewoon dat iemand een traan wegpinkt. Die betrokkenheid vertaalt zich in een grote opkomst, zowel van muzikanten als van gebedsgangers.

Lees verder onder de foto

Herdenkingsmoment

Resoneert de boodschap ook buiten de muren van de Koolkerkse Sint-Niklaaskerk?

Geert • Wij geloven en hopen van wel! In ieder geval volgt er net na de dienst nog een ingetogen moment aan het herdenkingsmonument op het Dorpsplein aan de Arendstraat. Daar worden de namen van de gesneuvelden en burgerslachtoffers uit Koolkerke voorgelezen. Elke naam krijgt een symbolisch eerbetoon, met een klaproos of een herdenkingskruis en we houden een minuut stilte. Als ik de reacties mag geloven, komt de boodschap wel over.

De organisatie van de viering is een echt samenspel van veel mensen in onze deelgemeente. Naast de harmonie werken onder meer de parochie, de Anglicaanse gemeenschap, de werkgroep Kerkpad, basisschool de Smalle met haar schoolkoor en verschillende andere verenigingen mee. Ik stel de viering samen in overleg met de voorgangers en onze dirigent. We vertrekken altijd vanuit een thema, zoals ‘We will remember them. Wij vergeten hen niet’, en bouwen daar alles rond op. Op die manier draagt de boodschap ook een stuk verder.

Welke tip heb je voor andere muziekverenigingen die ook graag een jaarlijkse viering willen blijven organiseren, maar niet goed weten hoe dit zinvol aan te pakken?

Geert • Met een sterke boodschap kan je mensen verbinden. Denk goed na over wat je wil vertellen en ga in gesprek met andere groepen. Je zal merken dat er vaak meer enthousiasme is dan je verwacht.

De volgende Vredesviering vindt plaats in de Sint-Niklaaskerk van Koolkerke op zondag 22 november om 10 uur.